MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU .......................................................................... 5
Chương I
LỊCH SỬ HÔN NHÂN VÀ GIA ĐÌNH .................................... 7
I. THỜI TIỀN SỬ .................................................................... 7
1. Gia đình huyết tộc ................................................................ 9
2. Gia đình pu-na-lu-a ............................................................ 10
3. Gia đình đối ngẫu ............................................................... 10
4. Gia đình một vợ, một chồng .............................................. 11
II. THỜI CHIẾM HỮU NÔ LỆ ............................................ 12
III. THỜI PHONG KIẾN ..................................................... 16
1. Điều kiện trước hết, kết hôn phải được sự đồng ý của cha, mẹ
cô dâu, chú rể ......................................................................... 16
2. Kết hôn phải tuân theo những quy định không được vi phạm
điều cấm của luật .................................................................... 19
3. Điều kiện về độ tuổi kết hôn............................................... 21
4. Nghi thức kết hôn ............................................................... 22
5. Chế độ tài sản của vợ chồng .............................................. 23
IV. THỜI THỰC DÂN - PHONG KIẾN Ở VIỆT NAM ...... 25
1. Độ tuổi kết hôn ................................................................... 25
2. Chế độ tài sản của vợ chồng ............................................... 27
3. Ly hôn ................................................................................. 29
V. CÁC HÌNH THỨC HÔN NHÂN PHỔ BIẾN TRÊN
THẾ GIỚI .............................................................................. 30
1. Hôn nhân anh em chồng, hôn nhân chị em vợ ................... 31
2. Hôn nhân con cô, con cậu, con dì, con già (con bá) ........... 32
3. Hôn nhân đối ngẫu ............................................................. 32
4. Hôn nhân nhiều chồng, nhiều vợ ........................................ 33
VI. HÔN NHÂN THEO PHÁP LUẬT VIỆT NAM ............. 34
VII. HÔN NHÂN THEO LUẬT TỤC Ở VIỆT NAM .......... 43
1. Lời dẫn ................................................................................ 43
2. Luật tục của người Êđê và M’nông .................................. 45
VIII. TẬP QUÁN CẦN ĐƯỢC ÁP DỤNG RỘNG RÃI VÀ
PHỔ BIẾN HƠN TRONG GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP
DÂN SỰ.................................................................................. 59
Chương II
HÔN NHÂN DỊ TÍNH VÀ HÔN NHÂN ĐỒNG GIỚI ......... 61
I. HÔN NHÂN DỊ TÍNH ....................................................... 61
II. HÔN NHÂN ĐỒNG GIỚI ............................................... 66
1. Khái quát về đồng giới ...................................................... 66
2. Hôn nhân và hôn nhân đồng giới........................................ 66
III. KẾT HỢP DÂN SỰ ......................................................... 72
1. Khái niệm kết hợp dân sự .................................................. 72
2. Đặc điểm kết hợp dân sự..................................................... 75
3. Nội dung kết hợp dân sự .................................................... 76
4. Kết hợp dân sự về nhân thân và tài sản .............................. 80
4.1. Kết hợp dân sự về nhân thân của cặp đồng giới ............. 80
4.2. Sự kết hợp dân sự về tài sản của cặp đồng giới .............. 82
4.2.1. Trường hợp kết hợp dân sự về nhân thân là quan hệ tình ái
của hai bên đồng giới, mà không kết hợp cả quan hệ tài sản .... 83
4.2.2. Kết hợp dân sự về tài sản của các chủ thể có xu hướng tình
dục đồng giới .......................................................................... 84
5. Tình huống ......................................................................... 86
6. Những quan hệ trong kết hợp dân sự ................................. 87
7. Trách nhiệm dân sự của thành viên hộ gia đình hôn nhân đồng
giới ........................................................................................ 89
7.1. Theo quy định của pháp luật dân sự................................ 89
7.2. Tình huống ...................................................................... 91
7.2.1. Tình huống thứ nhất...................................................... 91
7.2.2. Tình huống thứ hai ....................................................... 94
IV. DƯ LUẬN XÃ HỘI VỀ HÔN NHÂN ĐỒNG GIỚI ....... 97
1. Hôn nhân đồng giới và hôn nhân truyền thống .................. 97
2. Những vấn đề phát sinh từ hôn nhân đồng giới................ 101
V. LỐI MỞ CHO HÔN NHÂN ĐỒNG GIỚI ..................... 105
1. Quan hệ đồng giới là một xu hướng của đời sống nhân loại .... 105
2. Giải pháp thừa nhận hôn nhân đồng giới . ............................ 108
Chương III
XÁC LẬP HÔN NHÂN ĐỒNG GIỚI .................................. 113
I. ĐIỀU KIỆN KẾT HÔN CHUNG .................................... 113
II. ĐIỀU KIỆN KẾT HÔN ĐỒNG GIỚI ........................... 117
III. HỆ QUẢ HÔN NHÂN ĐỒNG GIỚI ............................ 118
Chương IV
QUAN HỆ NHÂN THÂN VÀ TÀI SẢN TRONG HÔN NHÂN
ĐỒNG GIỚI ........................................................................ 126
I. QUAN HỆ NHÂN THÂN TRONG HÔN NHÂN
ĐỒNG GIỚI ........................................................................ 126
1. Khái niệm ......................................................................... 126
2. Đặc điểm quan hệ nhân thân trong hôn nhân đồng giới ........128
3. Quyền nhân thân trong hôn nhân đồng giới ...........................129
3.1. Bình đẳng về quyền và nghĩa vụ trong hôn nhân đồng giới ....129
3.2. Tình nghĩa vợ chồng..............................................................129
II. QUAN HỆ TÀI SẢN TRONG HÔN NHÂN ĐỒNG GIỚI ....133
1. Thực hiện quyền sở hữu chung trong hôn nhân đồng giới ....133
2. Căn cứ xác lập sở hữu chung trong hôn nhân đồng giới .......135
III. CHIA TÀI SẢN CHUNG TRONG HÔN NHÂN
ĐỒNG GIỚI ........................................................................ 138
IV. CHẤM DỨT SỞ HỮU CHUNG TRONG HÔN NHÂN
ĐỒNG GIỚI.................................................................................143
1. Xác định hình thức sở hữu trong hôn nhân đồng giới ............143
2. Chấm dứt sở hữu chung trong hôn nhân đồng giới ................144
Chương V
PHÁP LUẬT CỦA MỘT SỐ NƯỚC VỀ HÔN NHÂN
ĐỒNG GIỚI.... ............................................................................145
I. KHÁI QUÁT CHUNG ...........................................................145
II. HÔN NHÂN ĐỒNG GIỚI Ở MỘT SỐ NƯỚC .................152
1. Hôn nhân đồng giới ở Hoa Kỳ.................................................152
2. Hà Lan............................................................................... 154
3. Vương quốc Bỉ ................................................................. 154
4. Vương quốc Anh............................................................... 155
5. Áo...................................................................................... 155
6. Tây Ban Nha ..................................................................... 156
7. Các quốc gia khác ............................................................. 156
Chương VI
DỰ BÁO MÔ HÌNH GIA ĐÌNH HÔN NHÂN ĐỒNG GIỚI....158
I. GIA ĐÌNH TRONG QUAN HỆ HÔN NHÂN ĐỒNG GIỚI......158
1. Căn cứ vào chủ thể hôn nhân đồng giới ..................................158
2. Kết hợp dân sự trong quan hệ đồng giới .................................159
2.1. Chủ thể kết hợp dân sự là cá nhân đồng giới.......................160
2.2. Kết hợp dân sự của cặp đồng giới có hai mối quan hệ là tài sản
và nhân thân..................................................................................160
II. HÔN NHÂN TRUYỀN THỐNG, HÔN NHÂN ĐỒNG GIỚI
VÀ HỢP ĐỒNG ..........................................................................162
1. Hợp đồng...................................................................................162
2. Hôn nhân truyền thống.............................................................163
3. Hôn nhân đồng giới ..................................................................167
4. Nhận nuôi con nuôi trong hôn nhân đồng giới........................170
Chương VII
HÔN NHÂN ĐỒNG GIỚI Ở VIỆT NAM TRONG TƯƠNG LAI ...175
I. LỜI TỰ SỰ....................................................................... 175
II. BẢO HỘ HÔN NHÂN ĐỒNG GIỚI - BẢO VỆ MỘT BỘ
PHẬN NHÂN LOẠI............................................................. 177
III. NHỮNG CƠ SỞ GỢI MỞ CHO HÔN NHÂN ĐỒNG GIỚI
ĐƯỢC THỪA NHẬN Ở VIỆT NAM .................................. 184
1. Xem xét sửa đổi, bổ sung Luật Hôn nhân và gia đình...... 184
2. Sửa đổi những điều luật cụ thể ......................................... 189
2.1. Về điều kiện kết hôn ...................................................... 189
2.2. Về chuyển đổi giới tính ................................................. 189
3. Những dự liệu khi hôn nhân đồng giới được thừa nhận ... 191
3.1. Hành vi lạm dụng luật thừa nhận hôn nhân đồng tính để
chiếm đoạt hoặc lạm dụng người đồng giới khác với mục đích
không trong sáng .................................................................. 191
3.2. Hành vi lạm dụng hôn nhân đồng giới để nhằm hưởng
di sản .................................................................................... 192
3.3. Cá nhân có xu hướng tình dục đồng giới nhưng đã kết hôn
với người khác giới ............................................................... 192
3.4. Về việc nhận nuôi con nuôi của chủ thể hôn nhân đồng giới..192
3.5. Một bên chủ thể hôn nhân đồng giới muốn tự sinh con..... 193
Chương VIII
THỪA KẾ TRONG KẾT HỢP DÂN SỰ, HÔN NHÂN
ĐỒNG GIỚI ........................................................................ 194
I. ĐẶT VẤN ĐỀ ................................................................... 194
II. CHỦ THỂ KẾT HỢP DÂN SỰ, HÔN NHÂN ĐỒNG GIỚI
LẬP DI CHÚC ..................................................................... 198
III. THỪA KẾ THEO PHÁP LUẬT TRONG KẾT HỢP DÂN
SỰ VÀ HÔN NHÂN ĐỒNG GIỚI ...................................... 211
IV. TÌNH HUỐNG................................................................ 215
1. Tình huống 1 .................................................................... 216
2. Tình huống 2 ..................................................................... 218
3. Tình huống 3 .................................................................... 218
4. Tình huống 4 .................................................................... 220
V. QUYỀN HƯỞNG DỤNG THEO DI CHÚC TRONG HÔN
NHÂN ĐỒNG GIỚI ............................................................ 221
1. Đặt vấn đề ......................................................................... 221
2. Quyền và nghĩa vụ của người hưởng dụng ...................... 231
2.1. Quyền của người hưởng dụng........................................ 231
2.2. Nghĩa vụ của người hưởng dụng ................................... 234
3. Quyền hưởng dụng là vật quyền ....................................... 237
4. Quyền hưởng dụng có vai trò bảo toàn vốn ..................... 241
5. Nghĩa vụ hoàn trả tài sản ................................................. 244
VI. DI TẶNG........................................................................ 246
1. Di tặng là một phần tài sản trong khối di sản .................. 250
2. Quyền của người được di tặng.......................................... 252
2.1. Tình huống thứ nhất ...................................................... 256
2.2. Tình huống thứ hai ........................................................ 257
2.3. Tình huống thứ ba.......................................................... 259
2.4. Tình huống thứ tư .......................................................... 261
2.5. Tình huống thứ năm....................................................... 262
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ................................. 265